AI in het nieuws
U zet de televisie aan of opent de krant en daar is het weer: een artikel over AI, ChatGPT, deepfakes of algoritmes. Het lijkt soms alsof u een vreemde taal moet spreken om het nieuws nog te begrijpen. In dit artikel leggen wij de belangrijkste termen uit, zonder moeilijke woorden.
Kunstmatige intelligentie (AI)
AI staat voor “Artificial Intelligence”, oftewel kunstmatige intelligentie. Het is een verzamelnaam voor computerprogramma’s die taken kunnen uitvoeren die normaal menselijke intelligentie vereisen. Denk aan: teksten schrijven, vragen beantwoorden, beelden herkennen of talen vertalen.
Vergelijk het met een heel slimme rekenmachine die niet alleen kan rekenen, maar ook kan praten, lezen en schrijven.
ChatGPT
ChatGPT is een specifiek AI-programma gemaakt door het bedrijf OpenAI. Het is een soort slimme gesprekspartner: u typt een vraag en ChatGPT geeft een antwoord in gewone mensentaal. Het is momenteel het bekendste AI-programma ter wereld.
Er bestaan ook alternatieven, zoals Google Gemini en Microsoft Copilot. Ze doen ongeveer hetzelfde, maar zijn gemaakt door andere bedrijven.
Deepfake
Dit woord hoort u steeds vaker in het nieuws, en het is belangrijk om te weten wat het is. Een deepfake is een neppe video, foto of geluidsopname die zo levensecht lijkt dat u het verschil met de werkelijkheid nauwelijks kunt zien.
Met AI kan iemand bijvoorbeeld een video maken waarin het lijkt alsof een politicus iets zegt wat hij nooit heeft gezegd. Of een foto maken van een gebeurtenis die nooit heeft plaatsgevonden.
Waarom is dit belangrijk? Omdat u niet meer alles kunt geloven wat u ziet op het internet. Als iets te schokkend of te mooi lijkt om waar te zijn, controleer het dan altijd via een betrouwbare nieuwsbron.
Algoritme
Een algoritme is eigenlijk gewoon een recept voor een computer. Het is een reeks stappen die de computer volgt om een taak uit te voeren. Als u een recept volgt om soep te maken, volgt u ook een “algoritme”: stap 1, stap 2, stap 3.
Als het nieuws zegt dat “het algoritme van Facebook bepaalt wat u ziet”, bedoelen ze dat een computerprogramma beslist welke berichten bovenaan uw scherm verschijnen.
Machine learning
Dit betekent letterlijk “machinaal leren”. Het is de manier waarop AI slimmer wordt. In plaats van dat een programmeur elke regel intypt, leert het programma zelf door naar heel veel voorbeelden te kijken. Zoals een kind leert door te observeren en te oefenen.
Chatbot
Een chatbot is een programma waarmee u kunt “chatten” of praten via tekst. ChatGPT is een chatbot, maar er bestaan ook eenvoudigere chatbots. Denk aan de hulpvensters op websites die vragen of ze u kunnen helpen. Die zijn vaak ook chatbots, maar dan minder slim dan ChatGPT.
Generatieve AI
Dit is AI die iets nieuws kan maken: een tekst, een beeld, een muziekstuk. “Generatief” komt van “genereren”, wat “voortbrengen” betekent. ChatGPT is generatieve AI omdat het nieuwe teksten schrijft die nog nooit eerder bestonden.
Hoe leest u AI-nieuws met een kritisch oog?
Enkele tips:
- Vraag uzelf af: wie zegt dit? Is het een betrouwbare nieuwsbron of een onbekende website?
- Pas op voor overdrijving: “AI neemt alle banen over” is een krantenkop, geen feit. De werkelijkheid is genuanceerder.
- Gebruik AI om AI te begrijpen: u kunt gerust aan ChatGPT vragen “Wat betekent dit nieuwsartikel over AI?” en de tekst erbij plakken.
- Neem de tijd: u hoeft niet alles te begrijpen. Leer het stap voor stap, op uw eigen tempo.
Wilt u alles op uw eigen tempo leren?
In onze Startgids leggen wij alle belangrijke begrippen uit in heldere taal, met voorbeelden die u direct kunt uitproberen. Geen haast, geen druk.